ผ่าไทรอยด์ส่องกล้องทางช่องปาก (TOETVA) เจ็บไหม?

ก่อนผ่าตัด คนไข้แทบทุกคนจะถามผมเหมือนกันครับ "หมอครับ...ผ่าตัดไทรอยด์ทางช่องปากเจ็บไหม?" บางคนไม่ได้กลัวการผ่าตัด แต่กลัวความเจ็บหลังผ่าตัดมากกว่า จากประสบการณ์ของผม คนไข้ส่วนใหญ่หลังผ่าตัด TOETVA มักพูดคล้าย ๆ กันว่า "เจ็บน้อยกว่าที่คิด"

"หมอครับ...ผ่าตัดไทรอยด์ทางช่องปากเจ็บไหม?"

หลายคนเคยผ่าตัดอย่างอื่นมาแล้ว จึงกังวลว่าจะเจ็บมาก นอนขยับคอไม่ได้ หรือกินอะไรไม่ได้หลายวัน ความจริงแล้ว คำตอบอาจไม่ใช่อย่างที่หลายคนคิด การผ่าตัดทุกชนิดย่อมมีอาการเจ็บบ้าง แต่ระดับความเจ็บของแต่ละคนไม่เท่ากัน และปัจจุบันเรามีวิธีช่วยลดอาการปวดได้ค่อนข้างดี

ระหว่างผ่าตัดเจ็บไหม?

ไม่เจ็บเลยครับ เพราะการผ่าตัด TOETVA ทำภายใต้การดมยาสลบ ผู้ป่วยจะหลับตลอดการผ่าตัด จึงไม่รู้สึกเจ็บหรือรู้สึกตัวระหว่างทำ

หลังผ่าตัดจะเจ็บตรงไหนบ้าง?

หลายคนคิดว่าจะเจ็บเฉพาะในปาก แต่จริง ๆ แล้ว อาการที่พบได้บ่อยคือ

1. รู้สึกตึงบริเวณคางและลำคอ

เนื่องจากระหว่างผ่าตัด ศัลยแพทย์ต้องสร้างช่องว่างใต้ผิวหนังเพื่อใส่กล้องและเครื่องมือ จึงอาจรู้สึกตึงบริเวณคางหรือด้านหน้าคอในช่วงแรก อาการนี้มักดีขึ้นเรื่อย ๆ ภายใน 1–2 สัปดาห์ (บางรายมีอาการชาคางร่วมด้วย)

2. เจ็บบริเวณริมฝีปากล่าง

แผลผ่าตัดทั้งหมดอยู่ด้านในริมฝีปากล่าง จึงอาจมีอาการแสบหรือเจ็บเล็กน้อยเวลารับประทานอาหารในช่วงแรก ส่วนใหญ่เมื่อแผลในช่องปากเริ่มหาย อาการก็จะลดลงอย่างรวดเร็ว

3. เจ็บเวลากลืน

ผู้ป่วยบางรายจะรู้สึกเจ็บคอหรือเจ็บเวลากลืนในช่วง 2–3 วันแรก สาเหตุส่วนหนึ่งมาจากการใส่ท่อช่วยหายใจระหว่างดมยาสลบ และการผ่าตัดบริเวณต่อมไทรอยด์ อาการนี้มักหายได้เอง

4. เมื่อยต้นคอ

ระหว่างการผ่าตัด ผู้ป่วยต้องนอนในท่าที่คอแหงนเล็กน้อย หลังผ่าตัดจึงอาจรู้สึกเมื่อยคอคล้ายคอนอนตกหมอน ซึ่งมักดีขึ้นภายในไม่กี่วัน

เจ็บมากกว่าผ่าตัดแบบเปิดหรือไม่?

คำถามนี้ตอบแบบฟันธงไม่ได้ เพราะขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น ความไวต่อความเจ็บของแต่ละคน ขนาดของก้อน ขอบเขตของการผ่าตัด และโรคที่รักษา อย่างไรก็ตาม จากประสบการณ์ของผม ผู้ป่วยส่วนใหญ่ให้คะแนนความเจ็บหลัง TOETVA อยู่ในระดับที่สามารถทนได้ และหลายคนบอกว่า "ไม่เจ็บอย่างที่คิด" สิ่งที่แตกต่างจากการผ่าตัดแบบเปิด คือ TOETVA อาจมีความรู้สึกตึงบริเวณคางและใต้คางมากกว่าในช่วงแรก แต่จะไม่มีแผลที่ผิวหนังบริเวณลำคอ (ดูเปรียบเทียบเต็ม: TOETVA กับผ่าตัดแบบเปิด)

หลังผ่าตัดต้องใช้ยาแก้ปวดแรงไหม?

ส่วนใหญ่ไม่จำเป็น โดยทั่วไปสามารถควบคุมอาการได้ด้วยพาราเซตามอลและยาแก้อักเสบตามที่แพทย์สั่ง ผู้ป่วยส่วนใหญ่ใช้ยาเพียงไม่กี่วัน

กินข้าวได้ไหม?

ได้ครับ หลังฟื้นจากยาสลบและไม่มีอาการคลื่นไส้ ผู้ป่วยส่วนใหญ่สามารถเริ่มดื่มน้ำก่อน จากนั้นรับประทานอาหารอ่อน เช่น

• โจ๊ก
• ข้าวต้ม
• ซุป
• โยเกิร์ต

เมื่อแผลในช่องปากเริ่มดีขึ้น จึงค่อยกลับมารับประทานอาหารตามปกติ

จะพูดได้ไหม?

ได้ครับ ผู้ป่วยส่วนใหญ่สามารถพูดได้ตั้งแต่วันแรกหลังผ่าตัด บางรายอาจมีเสียงแหบเล็กน้อยจากการใส่ท่อช่วยหายใจ หรือจากการระคายเคืองของเส้นประสาท ซึ่งมักเป็นเพียงชั่วคราว

หลังผ่าตัดกี่วันถึงหายเจ็บ?

โดยทั่วไป ระยะเวลาหายเจ็บของผู้ป่วยส่วนใหญ่จะเป็นไปตามช่วงเวลานี้

มีวิธีช่วยลดอาการเจ็บไหม?

มีครับ และเป็นสิ่งที่ผมแนะนำกับคนไข้ทุกคนในการดูแลตัวเองหลังผ่าตัด

• รับประทานยาแก้ปวดตามแพทย์สั่ง ไม่ควรรอให้ปวดมากแล้วค่อยกินยา
• ดื่มน้ำให้เพียงพอ
• รับประทานอาหารอ่อนในช่วงแรก
• บ้วนปากตามคำแนะนำของแพทย์เพื่อช่วยให้แผลในช่องปากสะอาด
• ขยับคอเบา ๆ หลังผ่าตัดเมื่อแพทย์อนุญาต เพื่อลดอาการตึงของกล้ามเนื้อ
• พักผ่อนให้เพียงพอในช่วงสัปดาห์แรก

ถ้าถามจากประสบการณ์ในการดูแลผู้ป่วยจำนวนมาก สิ่งที่ผมได้ยินบ่อยที่สุดหลังผ่าตัดคือ "หมอครับ ตอนแรกคิดว่าจะเจ็บมาก แต่จริง ๆ น้อยกว่าที่คิด" ด้วยเทคนิคการผ่าตัดในปัจจุบัน การดูแลหลังผ่าตัด และการใช้ยาแก้ปวดที่เหมาะสม ผู้ป่วยส่วนใหญ่สามารถผ่านช่วงหลังผ่าตัดไปได้ค่อนข้างสบาย และกลับไปใช้ชีวิตประจำวันได้ภายในเวลาไม่นาน