หลังคนไข้ได้รับผลเจาะชิ้นเนื้อว่าเป็นมะเร็งไทรอยด์ คำถามแรก ๆ ที่ผมมักได้ยินในห้องตรวจก็คือ "หมอครับ ถ้าเป็นมะเร็ง ยังผ่าตัดส่องกล้องทางช่องปากได้ไหม?" หลายคนสนใจ TOETVA เพราะไม่อยากมีแผลเป็นที่คอ แต่ก็ลังเลเพราะคิดว่ามะเร็งน่าจะต้องผ่าแบบเปิดเท่านั้น ในขณะที่บางคนกลับเข้าใจว่าผ่าทางช่องปากได้ทุกคน ความจริงแล้วทั้งสองความเชื่อนี้ไม่ถูกทั้งหมด
ผู้ป่วยมะเร็งไทรอยด์จำนวนหนึ่งสามารถรักษาด้วย TOETVA ได้อย่างปลอดภัย แต่ก็มีผู้ป่วยอีกจำนวนหนึ่งที่ยังเหมาะกับ การผ่าตัดแบบเปิด มากกว่า บทความนี้ผมจะอธิบายว่ามะเร็งไทรอยด์แบบไหนสามารถผ่าทางช่องปากได้ ข้อจำกัดมีอะไร และต้องพิจารณาเรื่องใดก่อนตัดสินใจ
TOETVA รักษามะเร็งไทรอยด์ได้จริงหรือ?
คำตอบคือ ได้ครับ แต่ต้องขอเน้นว่า TOETVA ไม่ใช่การรักษาที่ "ด้อยกว่า" การผ่าตัดแบบเปิด เป้าหมายของการผ่าตัดยังเหมือนกันทุกประการ
- ตัดต่อมไทรอยด์ออกอย่างเหมาะสม
- รักษาโรคมะเร็งให้ได้ผล
- ลดโอกาสการกลับเป็นซ้ำ
- รักษาความปลอดภัยของผู้ป่วย
สิ่งที่แตกต่างคือ เส้นทางที่ใช้เข้าถึงต่อมไทรอยด์ แทนที่จะเปิดแผลบริเวณลำคอ TOETVA ใช้ทางเข้าผ่านด้านในริมฝีปากล่าง จึงไม่มีแผลเป็นที่คอ
มะเร็งไทรอยด์ชนิดไหนที่อาจเหมาะกับ TOETVA?
ในปัจจุบัน ผู้ป่วยที่ได้รับการคัดเลือกให้รักษาด้วย TOETVA มักมีลักษณะดังต่อไปนี้
- มะเร็งไทรอยด์ชนิด Papillary Thyroid Carcinoma ซึ่งเป็นชนิดที่พบได้บ่อยที่สุด
- ก้อนมะเร็งมีขนาดเล็กถึงปานกลางตามข้อบ่งชี้ของศัลยแพทย์
- โรคยังจำกัดอยู่ภายในต่อมไทรอยด์
- ไม่มีการลุกลามเข้าไปยังหลอดลม หลอดอาหาร หรือเส้นประสาทสำคัญ
- ไม่มีต่อมน้ำเหลืองผิดปกติที่อยู่นอกขอบเขตที่สามารถรักษาได้ด้วยวิธีนี้
- ผู้ป่วยไม่มีข้อห้ามในการผ่าตัดผ่านทางช่องปาก
การตัดสินใจไม่ได้อาศัย "ขนาดของก้อน" เพียงอย่างเดียว แต่พิจารณาจากภาพรวมของโรคทั้งหมด อ่านเพิ่มได้ที่ เกณฑ์คัดเลือกผู้ป่วย TOETVA
แล้วมะเร็งไทรอยด์แบบไหนที่อาจไม่เหมาะกับ TOETVA?
แม้ TOETVA จะได้รับการยอมรับมากขึ้น แต่ก็ยังมีผู้ป่วยบางกลุ่มที่การผ่าตัดแบบเปิดยังคงเป็นทางเลือกที่เหมาะสมกว่า เช่น
- มะเร็งที่ลุกลามออกนอกต่อมไทรอยด์อย่างชัดเจน
- มะเร็งที่ลุกลามเข้าไปในหลอดลม หลอดอาหาร หรือกล้ามเนื้อรอบข้าง
- มีต่อมน้ำเหลืองหลายระดับหรืออยู่ในตำแหน่งที่ต้องผ่าตัดกว้าง
- ผู้ป่วยที่ต้องผ่าตัดซ้ำจากโรคกลับเป็นซ้ำในบางกรณี
- ผู้ป่วยที่มีข้อจำกัดทางกายวิภาคหรือมีพังผืดจากการผ่าตัดเดิม
ในสถานการณ์เหล่านี้ การผ่าตัดแบบเปิดมักให้ความคล่องตัวและความปลอดภัยมากกว่า
ถ้าเป็นมะเร็ง ต้องเลาะต่อมน้ำเหลืองด้วยหรือไม่?
หลายคนเข้าใจว่า "ถ้าผ่าทางช่องปาก จะเลาะต่อมน้ำเหลืองไม่ได้" จริง ๆ แล้วไม่ใช่ครับ ในผู้ป่วยที่อยู่ในข้อบ่งชี้ ศัลยแพทย์สามารถทำ Central Neck Dissection (การเลาะต่อมน้ำเหลืองบริเวณกึ่งกลางลำคอ) ผ่านทาง TOETVA ได้
อย่างไรก็ตาม หากโรคกระจายไปยังต่อมน้ำเหลืองด้านข้างของลำคอหลายตำแหน่ง การเลือกวิธีผ่าตัดอาจแตกต่างออกไป และต้องประเมินเป็นรายบุคคล
ผลการรักษาแตกต่างจากการผ่าตัดแบบเปิดหรือไม่?
คำถามนี้สำคัญที่สุด จากข้อมูลทางการแพทย์ในปัจจุบัน สำหรับผู้ป่วยที่ได้รับการคัดเลือกอย่างเหมาะสม ผลการรักษาของ TOETVA ใกล้เคียงกับการผ่าตัดแบบเปิด ทั้งในด้าน
- การตัดมะเร็งออกได้ครบตามแผนการรักษา
- อัตราการกลับเป็นซ้ำของโรค
- ความปลอดภัยของการผ่าตัด
- อัตราภาวะแทรกซ้อน
ดังนั้น สิ่งสำคัญจึงไม่ใช่วิธีผ่าตัดเพียงอย่างเดียว แต่คือการเลือกผู้ป่วยให้เหมาะสม อ่านต่อได้ที่ ผลการรักษาระยะยาวของ TOETVA ในมะเร็งไทรอยด์
ไม่แน่ใจว่ามะเร็งของคุณผ่า TOETVA ได้ไหม?
ส่งผลอัลตราซาวด์และผลเจาะชิ้นเนื้อมาให้ผมช่วยประเมินเบื้องต้น เพื่อวางแผนวิธีผ่าตัดที่เหมาะกับโรคของคุณมากที่สุด ปรึกษาผ่าน LINE @drangkoon
ก่อนตัดสินใจ ต้องตรวจอะไรบ้าง?
ก่อนวางแผนผ่าตัด ผมมักประเมินข้อมูลหลายด้านร่วมกัน เช่น
- อัลตราซาวด์ต่อมไทรอยด์ และต่อมน้ำเหลือง
- ผลเจาะชิ้นเนื้อ (FNA) และการแปลผล Bethesda
- ขนาดและตำแหน่งของก้อน
- การลุกลามออกนอกต่อมไทรอยด์
- การทำงานของสายเสียง หากมีข้อบ่งชี้
- สุขภาพโดยรวมของผู้ป่วย
เมื่อได้ข้อมูลครบแล้ว จึงร่วมกันวางแผนเลือกวิธีการผ่าตัด รวมถึงพิจารณาว่าควร ผ่าครึ่งต่อมหรือทั้งต่อม
แล้วควรเลือก TOETVA หรือผ่าตัดแบบเปิด?
"หมอครับ ถ้าเลือกได้ หมอจะเลือกอะไร?"
"ผมจะเลือกวิธีที่เหมาะกับโรคของคุณ ไม่ใช่วิธีที่ใหม่ที่สุด"
หากโรคอยู่ในข้อบ่งชี้ของ TOETVA และสามารถรักษาได้อย่างปลอดภัย การไม่มีแผลเป็นที่คอก็เป็นข้อดีที่มีคุณค่า แต่หากโรคมีความซับซ้อนมากขึ้น การผ่าตัดแบบเปิดอาจเป็นทางเลือกที่เหมาะสมกว่า เพราะเป้าหมายสำคัญที่สุดคือรักษามะเร็งให้ได้ผลดีที่สุดก่อน
สิ่งที่ผมอยากให้คนไข้เข้าใจคือ การเป็นมะเร็งไทรอยด์ไม่ได้หมายความว่าจะหมดโอกาสในการผ่าตัดแบบไร้แผล ในทางกลับกันก็ไม่ได้หมายความว่าผู้ป่วยมะเร็งทุกคนควรเลือก TOETVA สิ่งสำคัญที่สุดคือการประเมินโรคอย่างละเอียดก่อนตัดสินใจ เพราะ มะเร็งไทรอยด์แต่ละรายมีความเร่งด่วนและลักษณะโรคไม่เหมือนกัน
ความเชื่อ เป็นมะเร็งไทรอยด์ ต้องผ่าตัดแบบเปิดเท่านั้น
ข้อเท็จจริง ผู้ป่วยมะเร็งไทรอยด์ระยะเริ่มต้นบางรายสามารถรักษาด้วย TOETVA ได้ หากอยู่ในข้อบ่งชี้ที่เหมาะสม
ความเชื่อ TOETVA รักษามะเร็งได้ไม่หมด
ข้อเท็จจริง ในผู้ป่วยที่ได้รับการคัดเลือกอย่างเหมาะสม ผลการรักษาใกล้เคียงกับการผ่าตัดแบบเปิด
ความเชื่อ ถ้าผ่าทางช่องปาก จะเลาะต่อมน้ำเหลืองไม่ได้
ข้อเท็จจริง สามารถเลาะต่อมน้ำเหลืองส่วนกลางของลำคอได้ในผู้ป่วยที่เหมาะสม แต่ขอบเขตการผ่าตัดขึ้นอยู่กับระยะของโรค
